Những việc cần làm trước ngày ông Công ông Táo để cả năm may mắn, bình an

Ngày ông Công ông Táo là một trong những nghi lễ quan trọng nhất trong văn hóa tâm linh người Việt, đánh dấu thời điểm các vị thần cai quản bếp núc lên thiên đình báo cáo công việc năm cũ. Để nghi lễ diễn ra suôn sẻ, trọn vẹn và thể hiện lòng thành kính, gia chủ cần có sự chuẩn bị chu đáo từ trước. Vậy đâu là những việc cần làm trước ngày ông Công ông Táo? Nên dọn dẹp ban thờ, chuẩn bị lễ vật ra sao để không phạm kỵ và đón rước nhiều tài lộc cho năm mới? Hãy cùng Việt Xanh điểm qua những việc quan trọng cần thực hiện trong bài viết dưới đây.

1. Ý nghĩa ngày tết ông Công ông Táo trong văn hóa Việt

Trước khi bắt tay vào chuẩn bị, việc hiểu rõ ý nghĩa của ngày lễ này sẽ giúp gia chủ thực hiện các nghi thức với tâm thế thành kính và trọn vẹn hơn.

Tết ông Công ông Táo diễn ra vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch hằng năm. Theo truyền thuyết, Táo Quân (gồm 2 ông, 1 bà) là những vị thần được Ngọc Hoàng phái xuống trần gian để cai quản việc bếp núc, đất đai và ghi chép những việc thiện, ác của con người trong suốt một năm.

Đến ngày 23 tháng Chạp, Táo Quân sẽ cưỡi cá chép vượt Vũ Môn hóa rồng để bay về trời, tâu bày với Ngọc Hoàng mọi chuyện lớn nhỏ trong gia đình gia chủ. Dựa vào bản tâu này, Thiên đình sẽ định đoạt phước đức, vận hạn cho gia chủ trong năm mới.

Do đó, việc chuẩn bị chu đáo cho ngày ông Công ông Táo không chỉ là nghi thức tiễn đưa các vị thần mà còn là dịp để gia chủ bày tỏ lòng biết ơn, sám hối những lỗi lầm năm cũ và cầu mong một năm mới bình an, sung túc. Đây cũng là thời điểm đánh dấu sự khởi đầu cho không khí Tết Nguyên Đán rộn ràng, ấm áp.

2. Những việc cần làm trước ngày ông Công ông Táo

Để lễ cúng Táo Quân diễn ra trang nghiêm và đúng phong tục, gia chủ cần thực hiện các công việc sau đây trước giờ Ngọ (12 giờ trưa) ngày 23 tháng Chạp:

2.1. Dọn dẹp, bao sái ban thờ sạch sẽ

Đây là việc quan trọng hàng đầu trong danh sách những việc cần làm trước ngày ông Công ông Táo. Một không gian thờ tự sạch sẽ, thanh tịnh là điều kiện tiên quyết để thần linh chứng giám lòng thành.

Thời điểm: Có thể thực hiện trước ngày 23 hoặc ngay sau khi cúng xong (tùy quan niệm từng gia đình, nhưng tốt nhất là bao sái đại tu sau khi cúng để tránh kinh động). Tuy nhiên, trước khi bày lễ cúng, bắt buộc phải lau sạch bụi bẩn trên mặt bàn thờ.
Lưu ý: Tuyệt đối không dùng nước lạnh hay khăn bẩn để lau bát hương, tượng thờ.
Giải pháp thanh tịnh từ Việt Xanh: Để việc bao sái trở nên nhanh chóng, tiện lợi và đảm bảo sự tôn nghiêm, gia chủ nên sử dụng Khăn ướt bao sái ban thờ Việt Xanh.
- Sản phẩm được tẩm sẵn tinh chất ngũ vị hương tự nhiên (Quế, Hồi, Gừng…) có tính ấm, giúp tẩy uế, trừ tà khí và mang lại hương thơm ấm áp cho không gian thờ tự.
- Việt Xanh CAM KẾT không làm bạc màu đồ thờ, an toàn cho mọi chất liệu gỗ, đồng, sứ. Khăn dùng 1 lần đảm bảo sự riêng biệt, tránh dùng chung với đồ sinh hoạt gây ô uế.

2.2. Chuẩn bị lễ vật cúng Táo Quân

Lễ vật cúng ông Công ông Táo không cần quá cầu kỳ “mâm cao cỗ đầy” nhưng phải đầy đủ và chỉn chu.

Bộ mũ áo Táo Quân: Gồm 3 chiếc mũ (2 mũ ông có cánh chuồn, 1 mũ bà không có cánh chuồn) và 3 bộ quần áo, hài. Màu sắc mũ áo thay đổi theo ngũ hành của năm. Ví dụ, năm 2026 (Bính Ngọ – hành Thủy) nên chọn màu xanh hoặc đen.
Cá chép: Là phương tiện để Táo Quân về trời. Gia chủ có thể chuẩn bị 3 chú cá chép đỏ sống thả trong chậu nước sạch (sau khi cúng sẽ phóng sinh) hoặc cá chép giấy.
Mâm cỗ: Tùy điều kiện, có thể cúng cỗ mặn (gà luộc, xôi gấc, giò lụa, nem rán…) hoặc cỗ chay (xôi, chè, hoa quả).
Lễ vật khác: Trầu cau, hoa tươi, quả ngọt, trà, rượu, gạo, muối, 1 tập tiền vàng.

2.3. Chuẩn bị bài văn khấn chuẩn

Văn khấn là lời thỉnh cầu, báo cáo của gia chủ gửi tới thần linh. Việc chuẩn bị trước bài văn khấn sẽ giúp gia chủ đọc trôi chảy, không bị vấp váp, thể hiện sự thành tâm.

Gia chủ có thể tham khảo các bài văn khấn cổ truyền hoặc văn khấn nôm ngắn gọn, dễ nhớ. Nội dung chính cần có: kính lạy các vị thần (Thổ Công, Táo Quân…), xưng danh gia chủ, địa chỉ, lý do cúng lễ (tiễn Táo Quân về trời), lời cầu xin xá tội và ban phước lành.

2.4. Chọn giờ đẹp để hành lễ

Lễ cúng ông Công ông Táo bắt buộc phải hoàn tất trước 12 giờ trưa (giờ Ngọ) ngày 23 tháng Chạp. Sau giờ này, cổng Thiên đình đóng lại, các Táo không thể vào chầu.

Gia chủ nên xem trước lịch để chọn giờ Hoàng đạo phù hợp. Có thể cúng vào chiều tối ngày 22 hoặc sáng sớm ngày 23 tháng Chạp. Năm 2026, ngày 23 tháng Chạp rơi vào thứ Ba, gia chủ có thể tranh thủ cúng vào sáng sớm trước khi đi làm hoặc cúng vào chiều tối ngày 22.

3. Những kiêng kỵ cần tránh trước và trong lễ cúng

Bên cạnh những việc cần làm trước ngày ông Công ông Táo, gia chủ cũng cần lưu ý những điều kiêng kỵ để tránh phạm lỗi tâm linh:

Không đặt mâm lễ dưới bếp: Mặc dù Táo Quân cai quản bếp núc, nhưng theo phong tục, lễ cúng chính thức (lễ tiễn) nên được thực hiện tại ban thờ gia tiên hoặc ban thờ Táo Quân riêng (nếu có). Đặt mâm cúng dưới bếp bị coi là thiếu trang trọng.
Không cầu xin tài lộc, công danh: Lễ cúng Táo Quân chủ yếu là để “báo cáo” và “sám hối”. Gia chủ nên cầu xin sự bình an, gia đạo hòa thuận, xá tội lỗi lầm, chứ không nên quá đặt nặng việc cầu xin tiền tài, thăng quan tiến chức.
Không thả cá chép bừa bãi: Khi phóng sinh cá chép, hãy thả nhẹ nhàng, tâm niệm phóng sinh làm phúc. Tuyệt đối không thả cả túi nilon xuống nước gây ô nhiễm môi trường, làm mất đi ý nghĩa tốt đẹp của nghi thức.
Tránh lời qua tiếng lại: Trong những ngày này, gia đình nên giữ hòa khí, tránh cãi vã, to tiếng để các Táo có thể báo cáo những điều tốt đẹp nhất về gia chủ.

Kết luận

Chuẩn bị chu đáo những việc cần làm trước ngày ông Công ông Táo không chỉ giúp nghi lễ diễn ra suôn sẻ, trang nghiêm mà còn là cách để gia chủ thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với các vị thần linh đã che chở cho gia đình. Một mâm lễ tươm tất, một không gian thờ cúng sạch sẽ, thơm hương thảo mộc cùng tấm lòng thành kính sẽ là “tấm vé” thông hành tốt nhất để Táo Quân báo cáo những điều tốt đẹp, mang lại một năm mới Bính Ngọ 2026 bình an, thịnh vượng. Hãy để Việt Xanh đồng hành cùng bạn trong việc chăm sóc không gian tâm linh, giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống Việt